Czy rozwój duchowy jest liniowy? Dlaczego po latach pracy nad sobą wracają podobne sytuacje, emocje i wzorce? Czy można przejść przez „lekcję” raz na zawsze? Filozofia Sri Aurobindo daje na te pytania niezwykle interesującą odpowiedź.

Według Sri Aurobindo rozwój świadomości nie jest prostą drogą, na której raz na zawsze zostawiamy za sobą kolejne etapy. Jest raczej procesem wznoszenia się, powrotu do wcześniej rozwiniętych obszarów i ich transformacji na nowym poziomie świadomości.

To właśnie dlatego można potraktować jego filozofię jako jeden z ciekawych modeli spiralnego rozwoju świadomości.

Kim był Sri Aurobindo?

Sri Aurobindo (1872–1950) był indyjskim filozofem, mistykiem, joginem, poetą i twórcą koncepcji jogi integralnej (Integral Yoga). Początkowo działał politycznie i uczestniczył w indyjskim ruchu niepodległościowym. Później całkowicie poświęcił się praktyce duchowej i filozofii ewolucji świadomości. W Pondicherry rozwinął własną metodę duchowej praktyki, której celem nie było jedynie wyzwolenie świadomości, lecz również transformacja ludzkiej natury.

Jego najważniejszym dziełem filozoficznym jest „The Life Divine” („Życie Boskie”), w którym rozwija koncepcję ewolucji świadomości od materii i życia, poprzez umysł, w kierunku wyższych stanów świadomości duchowej.

W rozdziale The Life Divine zatytułowanym „The Evolutionary Process – Ascent and Integration” Aurobindo opisuje ewolucję świadomości jako wznoszenie się z jednego poziomu na kolejny. Używa przy tym obrazu spiralnej linii lub wyłaniającej się krzywej.

Jednocześnie podkreśla drugi element procesu: kiedy świadomość wznosi się, nie pozostawia po prostu wcześniejszych poziomów za sobą. To, co zostało już rozwinięte, zostaje ponownie podjęte, przekształcone i zintegrowane na wyższym poziomie.

To prowadzi do bardzo ważnego wniosku:

Rozwój nie polega wyłącznie na wchodzeniu coraz wyżej. Polega również na tym, że z nowej perspektywy wracamy do tego, co już znamy, i nadajemy temu nową jakość.

Wznoszenie się i integracja — dwa ruchy rozwoju

W filozofii Aurobindo można wyróżnić dwa podstawowe ruchy.

1. Ascent — wznoszenie się

Świadomość poszerza się i rozwija.

Człowiek zaczyna widzieć więcej, rozumieć więcej i doświadczać siebie w sposób, który wcześniej był niedostępny.

Można to sobie wyobrazić jako przejście:

reakcja → obserwacja → świadomość → wybór → coraz większa wolność.

2. Integration — integracja

To jednak nie wystarcza.

Nowy poziom świadomości musi również „zejść” do wcześniejszych obszarów życia i je przekształcić. Aurobindo opisuje proces, w którym to, co zostało osiągnięte na wyższym poziomie, zostaje zastosowane do wcześniejszej natury człowieka.

Możesz osiągnąć większą świadomość, a następnie ponownie spotkać sytuację, która uruchamia bardzo stary wzorzec.

Może to oznaczać, że nowa świadomość ma teraz możliwość przekształcenia tego wzorca.

Dlaczego więc „te same lekcje” wracają?

To jedno z najciekawszych pytań, jakie można zadać w kontekście rozwoju duchowego.

Wyobraźmy sobie osobę, która przez wiele lat miała problem z odrzuceniem.

Na początku doświadczenie może wyglądać tak:

ktoś mnie odrzuca → czuję ogromny lęk → próbuję odzyskać tę osobę → tracę kontakt ze sobą.

Po latach pracy nad sobą pojawia się podobna sytuacja.

Ale tym razem:

ktoś mnie odrzuca → czuję ból → rozpoznaję, co się we mnie uruchamia → nie porzucam siebie → podejmuję świadomą decyzję.

Zewnętrzna sytuacja może być podobna. Wewnętrzna rzeczywistość już nie.

Można patrzeć na życie jak na koło:

A → B → C → A → B → C

Wtedy powrót do podobnej sytuacji oznacza, że nic się nie zmieniło.

Ale spiralny model wygląda inaczej:

A₁ → B₁ → C₁

↓

A₂ → B₂ → C₂

↓

A₃ → B₃ → C₃

Wracamy do podobnego tematu, ale z innego poziomu świadomości.

Dlatego można ponownie spotkać podobny typ osoby, podobny konflikt albo podobne emocje, a jednocześnie przeżyć całe doświadczenie zupełnie inaczej.

To samo wydarzenie, inna świadomość

To prawdopodobnie najważniejsza idea całego modelu.

Wyobraź sobie, że kiedyś Twoim podstawowym przekonaniem było:

„Muszę zostać wybrana, żeby czuć, że jestem wystarczająco dobra.”

Wtedy życie może przynosić sytuacje, w których jesteś konfrontowana z wyborem, odrzuceniem, rywalizacją albo niedostępnością drugiej osoby.

Po pewnym czasie zaczynasz rozumieć swój wzorzec.

Ale to jeszcze nie oznacza pełnej integracji.

Może więc pojawić się kolejna sytuacja, która uruchomi dokładnie ten sam obszar.

Różnica polega na tym, że teraz możesz zauważyć:

„Otwiera się we mnie stary mechanizm. Ale nie muszę już według niego działać.”

Eemocja przestała automatycznie decydować o Twoim zachowaniu.

Ewolucja świadomości może prowadzić od materii przez życie i umysł ku coraz wyższym formom świadomości duchowej. Aurobindo uważał, że ludzki umysł nie jest końcowym etapem ewolucji.

Można raczej mówić o kolejnych poszerzeniach świadomości.

To, co na jednym poziomie wydawało się końcem drogi, z kolejnego poziomu może okazać się dopiero początkiem.

Czy oznacza to, że będziemy w nieskończoność przeżywać te same lekcje?

Nie.

I tutaj trzeba bardzo uważać, żeby nie zamienić koncepcji spiralnego rozwoju w przekonanie:

„Skoro wydarzyło mi się coś podobnego, oznacza to, że nadal nie przerobiłam swojej lekcji.”

W perspektywie Aurobindo ważna jest transformacja sposobu działania całej natury, a nie samo zniknięcie określonych wydarzeń. Każde wzniesienie ma przynosić częściową zmianę wcześniejszej natury i integrować ją z nowym poziomem.

Spiralny rozwój świadomości w praktyce

Możemy więc stworzyć prosty model:

1. Doświadczenie

Coś się wydarza.

↓

2. Powtórzenie

Pojawia się podobny temat.

↓

3. Rozpoznanie

Zaczynasz widzieć wzorzec.

↓

4. Świadomość

Rozumiesz, co się w Tobie uruchamia.

↓

5. Inna reakcja

Podejmujesz inną decyzję.

↓

6. Integracja

Nowa świadomość zaczyna wpływać na wcześniejsze obszary Twojej natury.

↓

7. Kolejne wzniesienie

Pojawia się szersza perspektywa.

↓

8. Nowy poziom

Nie jesteś już dokładnie tą samą osobą, która spotkała ten temat po raz pierwszy.

I dlatego kolejny „powrót” może być w rzeczywistości kolejnym obrotem spirali.

Podsumowanie: nie chodzi o to, żeby życie nigdy więcej nie przypominało przeszłości

Najważniejsza myśl brzmi:

Rozwój świadomości nie musi polegać na tym, że stare tematy znikają. Może polegać na tym, że przestają mieć nad nami władzę.

Zapraszam do kontaktu,

Agata Paduch

kontakt@wewnetrznedziecko.com.pl lub 514 591 060